Cyfrowe euro również dla Polski?

 Słuchaj artykułu:

Według doniesień agencji Reuters, Europejski Bank Centralny (EBC) planuje wprowadzenie cyfrowego euro w 2029 roku. Urzędnicy banku centralnego pracują obecnie nad stworzeniem ram prawnych, które umożliwią uruchomienie tej nowej formy pieniądza w całej strefie euro.

EBC analizuje możliwość wprowadzenia cyfrowej waluty od 2020 roku, a w 2023 projekt przeszedł do fazy przygotowawczej. Jak podaje Reuters, obecny etap prac ma zakończyć się w tym miesiącu, po czym bank będzie kontynuował przygotowania do wdrożenia systemu. Spotkanie poświęcone dalszym działaniom ma odbyć się w tym tygodniu we Włoszech. Celem jest, by w ciągu czterech lat powstało i zostało zatwierdzone przez prawodawców odpowiednie prawo.

Mimo postępu, projekt wciąż budzi kontrowersje wśród polityków, banków i obywateli. Część państw członkowskich oraz przedstawicieli sektora finansowego obawia się, że cyfrowe euro może ograniczyć prywatność użytkowników i zwiększyć nadzór nad ich transakcjami. Prace legislacyjne nad projektem rozpoczęły się w 2023 roku, ale ich tempo spowolniły spory polityczne i wybory w 2024 roku.

Członek zarządu EBC, Piero Cipollone, wskazał w rozmowie z Reuters, że najbardziej prawdopodobnym terminem uruchomienia cyfrowego euro jest połowa 2029 roku. Dodał również, że Parlament Europejski może dojść do porozumienia w tej sprawie do maja 2026 roku. Cipollone podkreślił, że cyfrowe euro ma zapewnić wszystkim obywatelom Unii Europejskiej bezpłatny i powszechnie akceptowany środek płatniczy – także w sytuacjach kryzysowych, takich jak wojna czy cyberataki.

Na świecie tylko nieliczne kraje zdecydowały się na wprowadzenie własnych walut cyfrowych banku centralnego (CBDC). Według danych amerykańskiego think tanku Atlantic Council, obecnie działają jedynie trzy takie systemy – w Nigerii, na Bahamach i na Jamajce. Kolejnych 49 państw testuje podobne rozwiązania w ramach programów pilotażowych.

Z kolei Fundacja Praw Człowieka (Human Rights Foundation) zwraca uwagę, że choć CBDC mogą poprawić efektywność płatności i zwiększyć dostępność usług finansowych, to wiążą się także z ryzykiem naruszenia prywatności oraz możliwością nadużyć ze strony władz.

Obowiązek Polski wobec wspólnej waluty

Polska, jako członek Unii Europejskiej, ma formalny obowiązek przyjęcia wspólnej waluty – euro. Wynika to z Traktatu o przystąpieniu do UE, który zakłada, że wszystkie nowe państwa członkowskie (z wyjątkiem Danii) zobowiązują się do wejścia do strefy euro po spełnieniu określonych kryteriów gospodarczych, tzw. kryteriów z Maastricht. Obejmują one m.in. stabilność cen, odpowiedni poziom długu publicznego i deficytu budżetowego oraz stabilny kurs walutowy.

Mimo tego zobowiązania Polska nie wyznaczyła konkretnej daty przystąpienia do strefy euro. Zarówno kolejne rządy, jak i większość społeczeństwa zachowują ostrożność wobec tego kroku. Badania opinii publicznej pokazują, że duża część Polaków jest sceptyczna wobec wprowadzenia euro, obawiając się wzrostu cen i utraty niezależności w polityce monetarnej.

W praktyce jednak, jeśli Unia Europejska zdecyduje się na szerokie wdrożenie cyfrowego euro jako oficjalnego środka płatniczego w całej strefie, Polska może w przyszłości zostać pośrednio „zmuszona” do jego przyjęcia. Oznaczałoby to nie tylko konieczność dostosowania krajowego systemu finansowego, ale również zmianę w sposobie funkcjonowania płatności i nadzoru nad rynkiem. W takiej sytuacji decyzja o przyjęciu cyfrowego euro mogłaby stać się nie tyle kwestią wyboru politycznego, ile efektem presji gospodarczej i regulacyjnej w ramach wspólnego rynku.

Obserwuj nas na: