Cyfrowy rubel zagrożeniem dla MIR
Cyfrowy rubel może spowolnić rynek kart i osłabić dominację MIR w rosyjskich płatnościach.
Rosja przygotowuje się do wprowadzenia cyfrowego rubla, który ma zmienić sposób dokonywania płatności w kraju. Według analityczki Natalii Milchakovej z Freedom Finance Global nowa forma pieniądza może w praktyce osłabić pozycję krajowego systemu kart MIR, który od lat dominuje na rynku.
Zdaniem Milchakovej cyfrowy rubel stanie się bezpośrednim konkurentem dla tradycyjnych kart bankowych. Jego rozwój może spowolnić wzrost rynku kart w Rosji o 7 do 9 procent rocznie. To istotna zmiana, biorąc pod uwagę skalę rynku. W samym ubiegłym roku rosyjskie instytucje wydały około 475 milionów kart, a ich liczba rosła w tempie 17 procent rok do roku.
System MIR powstał w 2014 roku jako zabezpieczenie przed sankcjami i przez lata był wzmacniany decyzjami administracyjnymi. Od 2017 roku karty te stały się obowiązkowe przy wypłacie pensji w sektorze publicznym oraz świadczeń społecznych. Dzięki temu MIR zyskał masowe zastosowanie i dziś obsługuje około 80 procent płatności w kraju.
W ciągu dziesięciu lat działania wartość transakcji wykonanych kartami MIR przekroczyła 1,2 biliona dolarów, a liczba operacji sięgnęła ponad 86 miliardów. Po wycofaniu się Visa i Mastercard w 2022 roku system praktycznie nie miał konkurencji. Według Milchakovej nawet ewentualny powrót zagranicznych firm nie zmieni już tej sytuacji.
To jednak nie oznacza braku presji. Poza cyfrowym rublem coraz większą rolę odgrywają płatności oparte na kodach QR i technologiach biometrycznych, które mogą odpowiadać już za jedną czwartą codziennych transakcji w terminalach. Wszystkie te rozwiązania stopniowo ograniczają znaczenie klasycznych kart.
Rosja przyspieszyła wdrażanie cyfrowego rubla na początku 2026 roku. Od 1 stycznia nowa waluta jest używana przez instytucje państwowe do wypłat świadczeń, pensji oraz finansowania wydatków publicznych. Etap detaliczny ruszy 1 września 2026 roku i obejmie obowiązkowo największe banki oraz firmy o wysokich obrotach.
Cyfrowy rubel ma także znaczenie strategiczne. Po wykluczeniu Rosji z systemu SWIFT w 2022 roku kraj rozwija własną infrastrukturę płatniczą. Nowa waluta ma umożliwiać rozliczenia poza zachodnimi sieciami finansowymi i ułatwiać handel międzynarodowy, m.in. z Chinami i Indiami.
W efekcie system MIR, który przez lata był filarem rosyjskich płatności, po raz pierwszy staje przed realnym wewnętrznym konkurentem. Cyfrowy rubel nie zastąpi kart z dnia na dzień, ale może stopniowo zmienić układ sił na rynku.
